Cuộc sống của người Trung Quốc bị chấm điểm công dân yếu kém

26/03/2019

Hiện 13 triệu công dân Trung Quốc mất các quyền cơ bản như tự do đi lại vì bị chính phủ chấm điểm uy tín thấp.

Hành khách trên một chuyến tàu khởi hành từ Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Ảnh: AP.

David Kong mệt rã rời sau chuyến công tác đến Trùng Khánh vì phải ngồi tàu ghế cứng hơn 30 tiếng. Tại sao Kong không chọn đi máy bay mất khoảng ba tiếng hoặc ngồi 12 tiếng tàu tốc hành? Lý do đơn giản người đàn ông 47 tuổi này là một trong 13 triệu người Trung Quốc bị liệt vào danh sách những công dân bị chấm điểm uy tín thấp nên không được phép sử dụng “các dịch vụ chất lượng”.

Hệ thống chấm điểm uy tín của công dân được Trung Quốc xem là biện pháp khuyến khích cách hành xử đúng mực thông qua điểm thưởng – phạt. Phân loại công dân trên thang điểm từ 1 (yếu kém) đến 5 (ưu tú), hệ thống này không chỉ đánh giá mọi hành vi của người dân nơi công cộng như vượt đèn đỏ, sang đường sai luật, hút thuốc trên tàu mà còn giám sát những quyền riêng tư như thói quen mua sắm, mạng lưới giao kết bạn bè của công dân, thời gian dành cho các thú vui bị coi là không lành mạnh như chơi điện tử trên mạng, việc thanh toán hóa đơn điện, nước cũng như việc đóng khoản thuế.

Hiện hệ thống đánh giá công dân của Trung Quốc trong giai đoạn thử nghiệm và dự kiến sẽ chính thức đi vào hoạt động năm 2020. Lúc đó, mọi công dân Trung Quốc sẽ bị chấm điểm dù muốn hay không.

Với những người bị đánh giá có “uy tín thấp”, cuộc sống hàng ngày trở nên khổ sở, đúng như một tài liệu chính phủ công bố năm 2014 đề ra mục tiêu của hệ thống là “khiến những người bất tín bước một bước cũng thấy khó khăn”. Họ có thể phải đi thuê nhà bằng tên của người khác hoặc bị chính họ hàng và đối tác làm ăn xa lánh. Ở một số nơi, các công ty cung cấp dịch vụ viễn thông còn cài đặt một loại chuông điện thoại dành riêng cho những cá nhân bị chấm điểm uy tín thấp như là một dạng cảnh báo với những người xung quanh.

“Việc này còn tồi tệ hơn cả ngồi tù vì ít ra án tù còn có thời hạn”, anh Kong nói qua điện thoại. “Bị liệt vào danh sách này nghĩa là chừng nào tôi chưa trả được hết nợ, tên của tôi vẫn sẽ chình ình ở đó”.

Một đối tác làm ăn phát hiện ra Kong bị “hạnh kiểm yếu” không phải nhờ tra cứu hệ thống dữ liệu mà do đón anh tại ga tàu. Ở Trung Quốc, chỉ những người không có khả năng tài chính hoặc không được phép tiếp cận dịch vụ tàu cao tốc mới chọn đi tàu thường.

Anh Kong tâm sự để trả hết nợ, anh phải thành công với công việc làm ăn kinh doanh nhưng rất khó lấy được lòng tin của các đối tác tiềm năng và khách hàng nếu như họ biết rằng chính quyền coi anh là “công dân yếu kém”. Anh Kong cho biết đang cố gắng sống tiết kiệm hết mức có thể ở ngoại ô thủ đô Bắc Kinh với 74 USD mỗi tháng.

Chủ nợ đương nhiên không cảm thông với tình cảnh của Kong. Họ cho rằng anh đang cố gắng trốn nợ. Trả lời phóng viên SCMP, chủ nợ khăng khăng nếu Kong có tiền đi máy bay thì thà dùng số tiền đó để trả nợ còn hơn.

Công nghệ nhận diện khuôn mặt áp dụng rộng rãi khắp Trung Quốc. Ảnh: SCMP.

Theo báo cáo của Trung tâm Thông tin Chấm điểm Uy Tín Công cộng, cơ quan chức năng đã cấm những công dân “yếu kém” lên 17,5 triệu chuyến bay và 5,5 triệu chuyến tàu cao tốc tính đến cuối năm 2018.

Anh Kong bị xếp vào danh sách “đen” những cá nhân “không đáng tin cậy” từ năm 2015, ba năm sau khi công ty xuất bản sách của anh phá sản. Kong đã vay 1,6 triệu tệ (238.000 USD) để thành lập công ty và khi việc làm ăn thất bại, anh không có cách nào hoàn trả khoản nợ trên.

Trong khi Kong nói anh đã cố gắng hết sức nhưng không cứu vãn được công ty, các chủ nợ lại có cách nhìn hoàn toàn khác. Một người cho rằng việc kinh doanh ngay từ đầu là đã là trò lừa đảo và buộc tội Kong làm giả chứng từ sổ sách và vẽ thêm các chi phí vận hành. Kong một mực khẳng định công ty hoạt động theo cơ chế minh bạch.

Điều mỉa mai là dù Kong cố gắng “gỡ điểm” bằng các hoạt động vì cộng đồng như hiến máu hoặc làm tình nguyện viên, anh vẫn không thể thoát được danh sách đen. “Chừng nào tôi chưa trả xong nợ, tôi còn bị coi là một kẻ gây hại cho xã hội không thể tha thứ”.

“Tôi sẽ cắn chặt răng và yên lặng chấp nhận tất cả. Một ngày khi tôi trả hết nợ, tôi hy vọng mọi người sẽ chỉ vào tôi và nói ‘gã này thực ra cũng không phải là gã tồi'”, Kong nói về tương lai “hoàn lương”. Các chủ nợ của Kong cũng mong ngóng ngày đó không kém gì anh.

Theo VnExpress

Cùng chuyên mục

Vụ anh Hoàng Văn Thư ở Hữu Lũng, Lạng Sơn bị hành hung gây thương tích: Khởi tố Hoàng Văn Lựu, nguyên công an viên của xã Yên Bình

Vụ anh Hoàng Văn Thư ở Hữu Lũng, Lạng Sơn bị hành hung gây thương tích: Khởi tố Hoàng Văn Lựu, nguyên công an viên của xã Yên Bình

Đề nghị công khai danh tính phụ huynh vụ gian lận điểm thi

Đề nghị công khai danh tính phụ huynh vụ gian lận điểm thi

53 thí sinh Hoà Bình, Sơn La bị Học viện Cảnh sát, An ninh đuổi học vì sửa điểm thi là ai?

53 thí sinh Hoà Bình, Sơn La bị Học viện Cảnh sát, An ninh đuổi học vì sửa điểm thi là ai?

Bị chậm lương, người đàn ông điên cuồng phóng hoả, giết 5 người trong khu chung cư

Bị chậm lương, người đàn ông điên cuồng phóng hoả, giết 5 người trong khu chung cư

Vụ nữ sinh nhảy cầu: Chưa giao cấu có bị xử tội hiếp dâm?

Vụ nữ sinh nhảy cầu: Chưa giao cấu có bị xử tội hiếp dâm?

Tạm giữ 3 đối tượng liên quan gần 1 tấn ma tuý đá bỏ lại bên Quốc lộ ở Nghệ An

Tạm giữ 3 đối tượng liên quan gần 1 tấn ma tuý đá bỏ lại bên Quốc lộ ở Nghệ An

Thân thế bất ngờ của người đàn ông lao vào biển lửa, đối mặt tử thần để cứu lấy vương miện gai của Chúa trong đám cháy tại Nhà thờ Đức Bà Paris

Thân thế bất ngờ của người đàn ông lao vào biển lửa, đối mặt tử thần để cứu lấy vương miện gai của Chúa trong đám cháy tại Nhà thờ Đức Bà Paris

Giám định y khoa 4 bé gái lớp 1 bị thầy giáo dâm ô

Giám định y khoa 4 bé gái lớp 1 bị thầy giáo dâm ô

Man City – Tottenham: Thách thức cực độ

Man City – Tottenham: Thách thức cực độ

Bộ Công an loại 25 thí sinh Sơn La sau vụ gian lận điểm

Bộ Công an loại 25 thí sinh Sơn La sau vụ gian lận điểm

Giá xăng tiếp tục tăng mạnh

Giá xăng tiếp tục tăng mạnh

AFC Cup: CLB Hà Nội đè bẹp Yangon United 5-2 ngay trên sân khách

AFC Cup: CLB Hà Nội đè bẹp Yangon United 5-2 ngay trên sân khách

Tạm đình chỉ hai giáo viên quan hệ bất chính trong nhà nghỉ

Tạm đình chỉ hai giáo viên quan hệ bất chính trong nhà nghỉ

Phát hiện gần 1 tấn tinh thể nghi ma túy vứt bên lề đường

Phát hiện gần 1 tấn tinh thể nghi ma túy vứt bên lề đường

Nữ sinh lớp 7 gọi người nhà đến đánh cô giáo ngay trong trường

Nữ sinh lớp 7 gọi người nhà đến đánh cô giáo ngay trong trường

Công Phượng đá chính, Incheon thua đội hạng 3 ở FA Cup

Công Phượng đá chính, Incheon thua đội hạng 3 ở FA Cup

Barcelona dự chi 100 triệu bảng cho sao trẻ MU

Barcelona dự chi 100 triệu bảng cho sao trẻ MU

Hình ảnh ông bố ‘Superman’ đi chân đất đến dự lễ tốt nghiệp mầm non của con gái khiến nhiều người cay mắt

Hình ảnh ông bố ‘Superman’ đi chân đất đến dự lễ tốt nghiệp mầm non của con gái khiến nhiều người cay mắt

Cháu trai độc tôn của gia tộc danh giá nhất nước Mỹ theo đuổi Kendall Jenner, nhà Kardashian đã nổi lại càng thêm nổi

Cháu trai độc tôn của gia tộc danh giá nhất nước Mỹ theo đuổi Kendall Jenner, nhà Kardashian đã nổi lại càng thêm nổi

Paris kịp di dời 16 bức tượng thánh trước vụ cháy Nhà thờ Đức Bà

Paris kịp di dời 16 bức tượng thánh trước vụ cháy Nhà thờ Đức Bà

Đây là những điều MU buộc phải làm nếu muốn lật ngược thế cờ tại Nou Camp

Đây là những điều MU buộc phải làm nếu muốn lật ngược thế cờ tại Nou Camp

Không khí Sài Gòn ô nhiễm vượt mức, tăng nguy cơ ung thư phổi

Không khí Sài Gòn ô nhiễm vượt mức, tăng nguy cơ ung thư phổi

Vụ thai phụ 6 tháng bị ‘bắt cóc’, tra tấn dã man suốt 20 ngày đến sẩy thai: 2 kẻ chủ mưu đã bỏ trốn

Vụ thai phụ 6 tháng bị ‘bắt cóc’, tra tấn dã man suốt 20 ngày đến sẩy thai: 2 kẻ chủ mưu đã bỏ trốn

‘Vua cờ bạc’ từng bị cắt cụt chân tiết lộ bẫy ngầm của sòng bài

‘Vua cờ bạc’ từng bị cắt cụt chân tiết lộ bẫy ngầm của sòng bài

Sài Gòn nắng nóng kéo dài, nhiệt độ ngoài đường 40 độ C

Sài Gòn nắng nóng kéo dài, nhiệt độ ngoài đường 40 độ C

Những bộ phận của cá bạn không nên ăn

Những bộ phận của cá bạn không nên ăn

Thủ khoa Đại học Sư phạm Hà Nội được nâng điểm xin thôi học

Thủ khoa Đại học Sư phạm Hà Nội được nâng điểm xin thôi học

3 tuần sống trong ‘địa ngục’ của cô gái 9X bị tra tấn đến sẩy thai

3 tuần sống trong ‘địa ngục’ của cô gái 9X bị tra tấn đến sẩy thai

Bị tấm tôn trên xe ba gác cứa vào cổ, người đi đường tử vong

Bị tấm tôn trên xe ba gác cứa vào cổ, người đi đường tử vong

Vụ xe Lexus biển 6666 tông chết 4 người: Chưa đủ chứng cứ tạm giữ tài xế?

Vụ xe Lexus biển 6666 tông chết 4 người: Chưa đủ chứng cứ tạm giữ tài xế?