Hương Sơn (Hà Tĩnh): Rộn ràng mùa cắt lộc Nhung

17/04/2018

(Vanhienplus.vn) – Hương Sơn (Hà Tĩnh) không chỉ được đánh giá là nơi cung cấp nhung hươu chất lượng tốt nhất trên thị trường cả nước mà nghề nuôi hươu lấy nhung với người dân nơi đây trở thành nguồn thu nhập chính trong phát triển kinh tế gia đình.

 

Người nuôi hươu khi bán nhung đều có mâm cơm đãi khách và bà con láng giềng để hưởng lộc

Nghề cắt lộc nhung

Người dân Hương Sơn (Hà Tĩnh) coi nuôi hươu là một nghề truyền thống có từ những năm 50 của thế kỷ trước và đến nay nó vẫn đang là một nghề “hái ra tiền” hằng năm. Hiện cả H. Hương Sơn, Hà Tĩnh hầu như xã nào cũng có đến 30-40% số hộ dân nuôi hươu lấy lộc, đặc biệt nhiều xã như: Sơn Trung, Sơn Giang và Sơn Quang, H. Hương Sơn… số hộ nuôi hươu gần như 100%. Trung bình mỗi hộ gia đình có từ 3-6 con hươu trở lên, điển hình một số như gia đình ông Trần Dư Hứa, ở xã Sơn Trung; ông Nguyễn Văn Huy, Nguyễn Văn Quang, ở xã Sơn Lâm đàn hươu khoảng 30 con…

Và hằng năm, cứ đến dịp đầu năm thì đàn hươu của họ lại cho lộc nhung, ban niềm vui cho gia đình và mọi người.

Nuôi hươu, nghề “hái ra tiền…”

Trong chuồng hươu nhà ông Võ Khắc Hoàn, ở xóm Công Đảng, xã Sơn Phú có đến 3 con hươu đang cho ra lộc nhung sáng chói. Như thường lệ, đầu năm ông cắt lộc nhung cho những vị khách đặt hàng từ Hà Nội. Sau khi chuẩn bị mọi thủ tục ông Hoàn giao việc cắt cho một thợ cắt nhung chuyên nghiệp cùng 6-7 người hàng xóm phụ giúp. Khi cắt, một anh thợ rút ra cây gậy đầu có cái thòng lọng đặt sát mặt nền nhằm chân sau con vật. Sau vài lần nhảy tránh, chân con vật đã bị thít chặt. Một cái giật mạnh, nó ngã xuống. Nhanh như sóc, then cửa chuồng bật mở, những người thợ nhảy vào chuồng. Và trong nháy mắt, anh thợ cả đã ôm cổ con vật và những người khác lần lượt lựa thế túm chặt chân hươu đè xuống. 3 trung niên to khỏe có kinh nghiệm vừa ôm giữ chặt đầu hươu, vừa dùng cưa sắt cắt nhung. Chỉ một loáng cặp nhung được cắt xong.

Từ chỗ cắt sát đầu, huyết tươi phun thành tia được hứng vào một cái chậu nhôm chứa rượu đặt sẵn. Đây là thứ huyết pha rượu dành cho thợ cắt nhung, khách đến mua và gia chủ thưởng thức. Chỗ cắt được dịt lá cây cỏ lào (có nơi gọi là hoàng xà) hoặc cây chó đẻ, sấy khô, tán bột rắc lên, sau đó cũng loại lá này, vò nhỏ rịt bên ngoài rồi dùng vải màn bọc vào và quấn chặt bằng rơm.

Ông Hoàn đón lấy cặp nhung màu hồng, mới chỉ có một nhánh phụ, bóp thấy mềm mềm, gọi là nhung yên ngựa. Anh Hiệu (một tay buôn nhung) giải thích, mỗi cặp nhung đầu mùa nặng hơn nửa cân là tốt nhất. Cắt đúng kỳ là nhung từ 50 – 65 ngày, kể từ lúc nhú; để lâu cân nặng, nhung cứng, không tốt; còn cắt trước 40 ngày thì nhung còn non, cũng không tốt. Nhung hươu trước đây thường để nguyên cặp ngâm rượu; nay để tận dụng hết giá trị, nhung được xay nhuyễn trộn với mật ong rừng bảo quản hay cắt lát sấy khô dùng dần.

. Những thợ cắt nhung hươu kháo nhau, nó công hiệu vô cùng. “Uống một chén tiêu tan mệt nhọc, uống hai chén thấy người rưng rưng, uống ba chén thịt da bứt rứt!”.

Theo tục lệ, người nuôi hươu khi bán nhung đều có mâm cơm đãi khách và bà con láng giềng để hưởng lộc. Đặc biệt là rượu huyết hươu. Những thợ cắt nhung hươu kháo nhau, nó công hiệu vô cùng. “Uống một chén tiêu tan mệt nhọc, uống hai chén thấy người rưng rưng, uống ba chén thịt da bứt rứt!”. Vì thế mà người Hương Sơn trông ai cũng khỏe mạnh, hồng hào, nhất là chị em Hương Sơn da dẻ trông đẹp phơi phới, nõn nà…

Nuôi hươu, nghề “hái ra tiền…”

Trước Tết Nguyên đán một tháng bắt đầu mùa cắt nhung, đến tháng 2, tháng 3 âm lịch có nhiều gia đình vẫn còn có nhung bán. Nhiều con hươu sau khi cắt vài tháng sau lại mọc thêm nhung, gọi là nhung tái sinh, mỗi cặp chỉ 2-3 lạng. Loại nhung này các hộ gia đình thường giữ lại để dùng vì rẻ hơn nhung mọc lần đầu.

Nhà ông Trần Như Hứa (xóm 13, xã Sơn Trung) nuôi 10 con hươu, năm trước, 7 con đực cho 5 kg nhung và 3 con cái sinh được 3 con. Tính sơ sơ cả nhung lẫn con giống anh Tình cũng thu được 60-70 triệu đồng tiền lãi. Năm nay, giá nhung hươu tăng cao, nguồn thu từ hươu của nhà anh Tình chắc chắn cũng cao hơn. Để nuôi ngần ấy con hươu, vợ anh Tình nhàn hạ trong việc chăm bẵm, khi dành hẳn một sào đất bãi trồng cỏ voi, cỏ VA06 và hái thêm lá mít, lá khoai lang ở xung quanh vườn. Những ngày giá rét, anh Tình còn bồi dưỡng cho hươu ăn thêm ngô, lạc vỏ.

Nhung hươu là một trong 4 loại thuốc bổ quý

Ông Hứa còn cho biết, nuôi từ 8-10 con hươu như gia đình anh là dạng trung bình khá ở Hương Sơn, còn hiện gia đình ông Nguyễn Văn Huy, Nguyễn Văn Quang ở xã Sơn Lâm là đại gia nuôi hươu sao, bình quân trong chuồng nhà luôn có khoảng 25-35 con hươu. Năm ngoái, anh Thuận đã bán được cả chục cân nhung cùng 15 con hươu giống cho thu nhập hơn 200 triệu đồng. Giá trị của nhung hươu và hươu giống trong những năm gần đây ở Hương Sơn tăng ổn định theo đúng giá trị thực của nó. Mặc dù cơn lũ lịch sử năm 2002 đã cuốn trôi mất gần nửa đàn hươu sao, chỉ còn khoảng 3.500 con nhưng đến nay tổng đàn hươu của toàn huyện đã lên gần 20.000 con.

Nuôi hươu đầu tư không nhiều, nhưng muốn có lãi lớn thì phải nuôi nhiều con. Và chỉ tiêu, tổng đàn hươu đến năm 2010 của Hương Sơn là 22.000 – 24.000 con, sản lượng nhung 1.000kg, cung cấp khoảng 5.000-7.000 con giống đang nằm trong tầm tay. Nhiều địa phương hươu đã trở thành vật nuôi chủ lực, nhiều hơn cả đàn trâu bò. Nhiều xã miền núi như Sơn Giang, Sơn Lâm, Sơn Quang có đàn hươu từ 1.500 con đến 2.200 con/xã và cả trăm gia đình nuôi từ 10 – 30 con. Điều đáng nói hơn khi nhung hươu Hương Sơn đang được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng, thị trường nhung hươu đang được mở rộng… Điều đó hứa hẹn hươu sẽ trở thành vật nuôi chủ lực và là con đường làm giàu gần nhất cho bà con nông dân huyện miền núi Hương Sơn.

Nuôi hươu đầu tư không nhiều, nhưng muốn có lãi lớn thì phải nuôi nhiều con

Nhung hươu là một trong 4 loại thuốc bổ quý (sâm, nhung, quế, phụ) có tác dụng bổ dương, thận, tủy; ích khí huyết sinh tinh, làm mạnh gân xương, điều hòa kinh mạch. Nhung hươu thường sử dụng trong các trường hợp trẻ em suy dinh dưỡng, chậm lớn, chậm phát triển về trí tuệ, thể lực; đàn ông thiếu tinh trùng, bất lực về sinh lý, mệt mỏi, ù tai, hoa mắt, lạnh tứ chi; đàn bà hiếm muộn do lạnh tử cung, thận suy, đau lưng, tâm nhược, xuất huyết tử cung. Chính vì tác dụng bồi bổ thượng đẳng của nó mà hồi xa xưa nhung hươu là thứ dâng vua chúa, thời nay thì giá nhung khá cao, chỉ có những nhà khá, giàu mới dám mua một vài cặp…

Văn Tuân

 

 

 

Cùng chuyên mục

Đôi trai gái thản nhiên “đè nhau” tại quán cà phê ở Hà Nội

Đôi trai gái thản nhiên “đè nhau” tại quán cà phê ở Hà Nội

Vụ bé trai 10 tuổi đi lạc ở Phú Quốc: Tìm thấy thi thể

Vụ bé trai 10 tuổi đi lạc ở Phú Quốc: Tìm thấy thi thể

Tìm ra nguyên nhân vụ TNGT thảm khốc 13 người chết ở Lai Châu

Tìm ra nguyên nhân vụ TNGT thảm khốc 13 người chết ở Lai Châu

Sau 5 ngày chuyển đổi SIM 11 số sang 10 số: Số nào đã chuyển, số nào chưa?

Sau 5 ngày chuyển đổi SIM 11 số sang 10 số: Số nào đã chuyển, số nào chưa?

Bé gái 5 tuổi sống sót trọng vụ tai nạn 13 người chết ở Lai Châu giờ ra sao?

Bé gái 5 tuổi sống sót trọng vụ tai nạn 13 người chết ở Lai Châu giờ ra sao?

Chiêu độc của U50 khi ngoại tình nơi công sở

Chiêu độc của U50 khi ngoại tình nơi công sở

Chủ lò mổ chó bất ngờ tiết lộ nguyên nhân bỏ nghề

Chủ lò mổ chó bất ngờ tiết lộ nguyên nhân bỏ nghề

Giết, hiếp bà 78 tuổi, nam thanh niên mong được chết

Giết, hiếp bà 78 tuổi, nam thanh niên mong được chết

Quảng Ninh: Bé trai kháu khỉnh bị bỏ rơi trước cổng nhà dân

Quảng Ninh: Bé trai kháu khỉnh bị bỏ rơi trước cổng nhà dân

Nghệ nhân người Úc gốc Việt – Tina Huỳnh chia sẻ về nghề điêu khắc chân mày đang rất hot trong giới trẻ

Nghệ nhân người Úc gốc Việt – Tina Huỳnh chia sẻ về nghề điêu khắc chân mày đang rất hot trong giới trẻ

Tổ chức động vật châu Á ủng hộ lời kêu gọi không ăn thịt chó ở Hà Nội

Tổ chức động vật châu Á ủng hộ lời kêu gọi không ăn thịt chó ở Hà Nội

Thủ tướng đề nghị Facebook hợp tác gỡ “thông tin độc hại”

Thủ tướng đề nghị Facebook hợp tác gỡ “thông tin độc hại”

Bức chân dung liệt sĩ dưới hố chôn tập thể tại Đồng Nai

Bức chân dung liệt sĩ dưới hố chôn tập thể tại Đồng Nai

Những đặc điểm của dưa hấu bạn đừng bao giờ mua

Những đặc điểm của dưa hấu bạn đừng bao giờ mua

Siêu bão Mangkhut cấp 17 theo bão số 5 vào Biển Đông

Siêu bão Mangkhut cấp 17 theo bão số 5 vào Biển Đông

Yên Bái khuyến cáo người dân thận trọng sử dụng nước sông Thao

Yên Bái khuyến cáo người dân thận trọng sử dụng nước sông Thao

Bé trai 10 tuổi nhảy từ tầng 14 xuống đất tự tử…vì chưa làm xong bài tập dịp hè

Bé trai 10 tuổi nhảy từ tầng 14 xuống đất tự tử…vì chưa làm xong bài tập dịp hè

Những khoảnh khắc khó quên vụ khủng bố 11/9 thay đổi nước Mỹ

Những khoảnh khắc khó quên vụ khủng bố 11/9 thay đổi nước Mỹ

Người mẹ nhẫn tâm bỏ bé gái mới sinh tại bệnh viện

Người mẹ nhẫn tâm bỏ bé gái mới sinh tại bệnh viện

Chủ tịch Quốc hội: Một số cán bộ tài sản rất lớn nhưng không giải trình được

Chủ tịch Quốc hội: Một số cán bộ tài sản rất lớn nhưng không giải trình được

Người nói tìm thấy máy bay MH370 là ai?

Người nói tìm thấy máy bay MH370 là ai?

Thu giữ hàng nghìn bánh trung thu Trung Quốc siêu rẻ

Thu giữ hàng nghìn bánh trung thu Trung Quốc siêu rẻ

Công an Gia Lai tìm người cấp tin tìm thấy máy bay MH370

Công an Gia Lai tìm người cấp tin tìm thấy máy bay MH370

Tài xế buộc gà quê lủng lẳng sau cốp xe mang lên thành phố

Tài xế buộc gà quê lủng lẳng sau cốp xe mang lên thành phố

Giá xăng tăng sau hai tháng “dẫm chân tại chỗ”

Giá xăng tăng sau hai tháng “dẫm chân tại chỗ”

Thách nhau ăn ốc sên sống trên bàn nhậu, nam thanh niên nguy kịch

Thách nhau ăn ốc sên sống trên bàn nhậu, nam thanh niên nguy kịch

3 quan chức Thanh Hóa đề xuất 1,7 tỉ đồng…đi Mỹ

3 quan chức Thanh Hóa đề xuất 1,7 tỉ đồng…đi Mỹ

Không kịp làm lễ khai giảng do trường ba lần chạy lũ trong tháng

Không kịp làm lễ khai giảng do trường ba lần chạy lũ trong tháng

“Không còn cách nào khác ngoài chui túi nylon đến trường”

“Không còn cách nào khác ngoài chui túi nylon đến trường”

Chú ý: Ngày mai giá xăng có thể tăng mạnh

Chú ý: Ngày mai giá xăng có thể tăng mạnh