Hương Sơn (Hà Tĩnh): Rộn ràng mùa cắt lộc Nhung

17/04/2018

(Vanhienplus.vn) – Hương Sơn (Hà Tĩnh) không chỉ được đánh giá là nơi cung cấp nhung hươu chất lượng tốt nhất trên thị trường cả nước mà nghề nuôi hươu lấy nhung với người dân nơi đây trở thành nguồn thu nhập chính trong phát triển kinh tế gia đình.

 

Người nuôi hươu khi bán nhung đều có mâm cơm đãi khách và bà con láng giềng để hưởng lộc

Nghề cắt lộc nhung

Người dân Hương Sơn (Hà Tĩnh) coi nuôi hươu là một nghề truyền thống có từ những năm 50 của thế kỷ trước và đến nay nó vẫn đang là một nghề “hái ra tiền” hằng năm. Hiện cả H. Hương Sơn, Hà Tĩnh hầu như xã nào cũng có đến 30-40% số hộ dân nuôi hươu lấy lộc, đặc biệt nhiều xã như: Sơn Trung, Sơn Giang và Sơn Quang, H. Hương Sơn… số hộ nuôi hươu gần như 100%. Trung bình mỗi hộ gia đình có từ 3-6 con hươu trở lên, điển hình một số như gia đình ông Trần Dư Hứa, ở xã Sơn Trung; ông Nguyễn Văn Huy, Nguyễn Văn Quang, ở xã Sơn Lâm đàn hươu khoảng 30 con…

Và hằng năm, cứ đến dịp đầu năm thì đàn hươu của họ lại cho lộc nhung, ban niềm vui cho gia đình và mọi người.

Nuôi hươu, nghề “hái ra tiền…”

Trong chuồng hươu nhà ông Võ Khắc Hoàn, ở xóm Công Đảng, xã Sơn Phú có đến 3 con hươu đang cho ra lộc nhung sáng chói. Như thường lệ, đầu năm ông cắt lộc nhung cho những vị khách đặt hàng từ Hà Nội. Sau khi chuẩn bị mọi thủ tục ông Hoàn giao việc cắt cho một thợ cắt nhung chuyên nghiệp cùng 6-7 người hàng xóm phụ giúp. Khi cắt, một anh thợ rút ra cây gậy đầu có cái thòng lọng đặt sát mặt nền nhằm chân sau con vật. Sau vài lần nhảy tránh, chân con vật đã bị thít chặt. Một cái giật mạnh, nó ngã xuống. Nhanh như sóc, then cửa chuồng bật mở, những người thợ nhảy vào chuồng. Và trong nháy mắt, anh thợ cả đã ôm cổ con vật và những người khác lần lượt lựa thế túm chặt chân hươu đè xuống. 3 trung niên to khỏe có kinh nghiệm vừa ôm giữ chặt đầu hươu, vừa dùng cưa sắt cắt nhung. Chỉ một loáng cặp nhung được cắt xong.

Từ chỗ cắt sát đầu, huyết tươi phun thành tia được hứng vào một cái chậu nhôm chứa rượu đặt sẵn. Đây là thứ huyết pha rượu dành cho thợ cắt nhung, khách đến mua và gia chủ thưởng thức. Chỗ cắt được dịt lá cây cỏ lào (có nơi gọi là hoàng xà) hoặc cây chó đẻ, sấy khô, tán bột rắc lên, sau đó cũng loại lá này, vò nhỏ rịt bên ngoài rồi dùng vải màn bọc vào và quấn chặt bằng rơm.

Ông Hoàn đón lấy cặp nhung màu hồng, mới chỉ có một nhánh phụ, bóp thấy mềm mềm, gọi là nhung yên ngựa. Anh Hiệu (một tay buôn nhung) giải thích, mỗi cặp nhung đầu mùa nặng hơn nửa cân là tốt nhất. Cắt đúng kỳ là nhung từ 50 – 65 ngày, kể từ lúc nhú; để lâu cân nặng, nhung cứng, không tốt; còn cắt trước 40 ngày thì nhung còn non, cũng không tốt. Nhung hươu trước đây thường để nguyên cặp ngâm rượu; nay để tận dụng hết giá trị, nhung được xay nhuyễn trộn với mật ong rừng bảo quản hay cắt lát sấy khô dùng dần.

. Những thợ cắt nhung hươu kháo nhau, nó công hiệu vô cùng. “Uống một chén tiêu tan mệt nhọc, uống hai chén thấy người rưng rưng, uống ba chén thịt da bứt rứt!”.

Theo tục lệ, người nuôi hươu khi bán nhung đều có mâm cơm đãi khách và bà con láng giềng để hưởng lộc. Đặc biệt là rượu huyết hươu. Những thợ cắt nhung hươu kháo nhau, nó công hiệu vô cùng. “Uống một chén tiêu tan mệt nhọc, uống hai chén thấy người rưng rưng, uống ba chén thịt da bứt rứt!”. Vì thế mà người Hương Sơn trông ai cũng khỏe mạnh, hồng hào, nhất là chị em Hương Sơn da dẻ trông đẹp phơi phới, nõn nà…

Nuôi hươu, nghề “hái ra tiền…”

Trước Tết Nguyên đán một tháng bắt đầu mùa cắt nhung, đến tháng 2, tháng 3 âm lịch có nhiều gia đình vẫn còn có nhung bán. Nhiều con hươu sau khi cắt vài tháng sau lại mọc thêm nhung, gọi là nhung tái sinh, mỗi cặp chỉ 2-3 lạng. Loại nhung này các hộ gia đình thường giữ lại để dùng vì rẻ hơn nhung mọc lần đầu.

Nhà ông Trần Như Hứa (xóm 13, xã Sơn Trung) nuôi 10 con hươu, năm trước, 7 con đực cho 5 kg nhung và 3 con cái sinh được 3 con. Tính sơ sơ cả nhung lẫn con giống anh Tình cũng thu được 60-70 triệu đồng tiền lãi. Năm nay, giá nhung hươu tăng cao, nguồn thu từ hươu của nhà anh Tình chắc chắn cũng cao hơn. Để nuôi ngần ấy con hươu, vợ anh Tình nhàn hạ trong việc chăm bẵm, khi dành hẳn một sào đất bãi trồng cỏ voi, cỏ VA06 và hái thêm lá mít, lá khoai lang ở xung quanh vườn. Những ngày giá rét, anh Tình còn bồi dưỡng cho hươu ăn thêm ngô, lạc vỏ.

Nhung hươu là một trong 4 loại thuốc bổ quý

Ông Hứa còn cho biết, nuôi từ 8-10 con hươu như gia đình anh là dạng trung bình khá ở Hương Sơn, còn hiện gia đình ông Nguyễn Văn Huy, Nguyễn Văn Quang ở xã Sơn Lâm là đại gia nuôi hươu sao, bình quân trong chuồng nhà luôn có khoảng 25-35 con hươu. Năm ngoái, anh Thuận đã bán được cả chục cân nhung cùng 15 con hươu giống cho thu nhập hơn 200 triệu đồng. Giá trị của nhung hươu và hươu giống trong những năm gần đây ở Hương Sơn tăng ổn định theo đúng giá trị thực của nó. Mặc dù cơn lũ lịch sử năm 2002 đã cuốn trôi mất gần nửa đàn hươu sao, chỉ còn khoảng 3.500 con nhưng đến nay tổng đàn hươu của toàn huyện đã lên gần 20.000 con.

Nuôi hươu đầu tư không nhiều, nhưng muốn có lãi lớn thì phải nuôi nhiều con. Và chỉ tiêu, tổng đàn hươu đến năm 2010 của Hương Sơn là 22.000 – 24.000 con, sản lượng nhung 1.000kg, cung cấp khoảng 5.000-7.000 con giống đang nằm trong tầm tay. Nhiều địa phương hươu đã trở thành vật nuôi chủ lực, nhiều hơn cả đàn trâu bò. Nhiều xã miền núi như Sơn Giang, Sơn Lâm, Sơn Quang có đàn hươu từ 1.500 con đến 2.200 con/xã và cả trăm gia đình nuôi từ 10 – 30 con. Điều đáng nói hơn khi nhung hươu Hương Sơn đang được người tiêu dùng trong nước ưa chuộng, thị trường nhung hươu đang được mở rộng… Điều đó hứa hẹn hươu sẽ trở thành vật nuôi chủ lực và là con đường làm giàu gần nhất cho bà con nông dân huyện miền núi Hương Sơn.

Nuôi hươu đầu tư không nhiều, nhưng muốn có lãi lớn thì phải nuôi nhiều con

Nhung hươu là một trong 4 loại thuốc bổ quý (sâm, nhung, quế, phụ) có tác dụng bổ dương, thận, tủy; ích khí huyết sinh tinh, làm mạnh gân xương, điều hòa kinh mạch. Nhung hươu thường sử dụng trong các trường hợp trẻ em suy dinh dưỡng, chậm lớn, chậm phát triển về trí tuệ, thể lực; đàn ông thiếu tinh trùng, bất lực về sinh lý, mệt mỏi, ù tai, hoa mắt, lạnh tứ chi; đàn bà hiếm muộn do lạnh tử cung, thận suy, đau lưng, tâm nhược, xuất huyết tử cung. Chính vì tác dụng bồi bổ thượng đẳng của nó mà hồi xa xưa nhung hươu là thứ dâng vua chúa, thời nay thì giá nhung khá cao, chỉ có những nhà khá, giàu mới dám mua một vài cặp…

Văn Tuân

 

 

 

Cùng chuyên mục

‘Biệt đội’­ nữ cứu nạn cứu hộ với niềm đam mê chinh phục ‘giặc lửa’

‘Biệt đội’­ nữ cứu nạn cứu hộ với niềm đam mê chinh phục ‘giặc lửa’

Đám cưới hoàng tử Hoàng tử Harry với diễn viên Meghan Markle

Đám cưới hoàng tử Hoàng tử Harry với diễn viên Meghan Markle

Máy bay Boeing 737 chở hơn 100 người rơi ở Cuba

Máy bay Boeing 737 chở hơn 100 người rơi ở Cuba

Thương nhớ tháng Năm

Thương nhớ tháng Năm

Con người, đất nước Việt Nam được quảng bá tại đại biểu dự GEF 6

Con người, đất nước Việt Nam được quảng bá tại đại biểu dự GEF 6

Thời tiết ngày 13/5: Nắng nóng ở nhiều vùng trên cả nước

Thời tiết ngày 13/5: Nắng nóng ở nhiều vùng trên cả nước

Tổng bí thư: ‘Lò nóng rực rồi nhưng còn nhiều việc phải làm’

Tổng bí thư: ‘Lò nóng rực rồi nhưng còn nhiều việc phải làm’

Hàng chục thanh niên nổ súng, chém nhau loạn xạ khi đi đòi nợ ở Nam Định

Hàng chục thanh niên nổ súng, chém nhau loạn xạ khi đi đòi nợ ở Nam Định

Hàng trăm cảnh sát ngăn đường đột kích nhà hàng thác loạn Dmax

Hàng trăm cảnh sát ngăn đường đột kích nhà hàng thác loạn Dmax

Hà Nội tổng kết 5 năm thi hành Luật Thủ đô

Hà Nội tổng kết 5 năm thi hành Luật Thủ đô

Thời tiết 12/5: Hà Nội mưa dông 2 ngày liên tiếp

Thời tiết 12/5: Hà Nội mưa dông 2 ngày liên tiếp

Hôm nay (12/5), Hội nghị Trung ương 7 khóa XII bế mạc

Hôm nay (12/5), Hội nghị Trung ương 7 khóa XII bế mạc

Chuyện khó nói ở bể bơi qua lời kể của nam huấn luyện viên

Chuyện khó nói ở bể bơi qua lời kể của nam huấn luyện viên

Hội nghị Trung ương 7: Tin tưởng vào những quyết sách mang tính đột phá

Hội nghị Trung ương 7: Tin tưởng vào những quyết sách mang tính đột phá

Hội nghị Trung ương 7 thảo luận Đề án Cải cách chính sách tiền lương

Hội nghị Trung ương 7 thảo luận Đề án Cải cách chính sách tiền lương

Ngày làm việc thứ 2, Trung ương thảo luận về 2 đề án quan trọng

Ngày làm việc thứ 2, Trung ương thảo luận về 2 đề án quan trọng

Bắc Ninh: Hàng chục hộ dân “lo sợ” vì chung cư xây dựng không phép?

Bắc Ninh: Hàng chục hộ dân “lo sợ” vì chung cư xây dựng không phép?

9X Sài Thành xinh như hot girl vừa giỏi makeup lại có tài kinh doanh mỹ phẩm online

9X Sài Thành xinh như hot girl vừa giỏi makeup lại có tài kinh doanh mỹ phẩm online

Hot girl 10x Bắc Giang có khuôn mặt xinh baby như diễn viên Hàn Quốc

Hot girl 10x Bắc Giang có khuôn mặt xinh baby như diễn viên Hàn Quốc

Khai mạc Hội nghị Trung ương 7 với nhiều vấn đề hệ trọng được nêu

Khai mạc Hội nghị Trung ương 7 với nhiều vấn đề hệ trọng được nêu

9X Sài Thành xinh đẹp tiết lộ về bí kíp kinh doanh và nỗ lực xây dựng thương hiệu mỹ phẩm độc quyền

9X Sài Thành xinh đẹp tiết lộ về bí kíp kinh doanh và nỗ lực xây dựng thương hiệu mỹ phẩm độc quyền

Người may mắn trúng hơn 300 tỷ đồng của Vietlott là ai?

Người may mắn trúng hơn 300 tỷ đồng của Vietlott là ai?

Hội Thánh tự xưng: Tín đồ u mê, gia đình ly tán

Hội Thánh tự xưng: Tín đồ u mê, gia đình ly tán

Nguyễn Hoàng Cường đoạt vòng nguyệt quế tháng ở những giây cuối cùng

Nguyễn Hoàng Cường đoạt vòng nguyệt quế tháng ở những giây cuối cùng

Những chuyện chưa kể về đơn vị đầu tiên chiếm Dinh Độc Lập

Những chuyện chưa kể về đơn vị đầu tiên chiếm Dinh Độc Lập

Lạm dụng cà phê, sĩ tử dễ bị mệt mỏi, sa sút trí nhớ

Lạm dụng cà phê, sĩ tử dễ bị mệt mỏi, sa sút trí nhớ

Muôn vàn kiểu cắm hoa loa kèn dịp hè đẹp lung linh

Muôn vàn kiểu cắm hoa loa kèn dịp hè đẹp lung linh

Những kỷ niệm của GS Hoàng Chương với Thủ tướng Phan Văn Khải

Những kỷ niệm của GS Hoàng Chương với Thủ tướng Phan Văn Khải

Phát hiện 1.000 gói cà phê chồn làm từ… đậu nành, bắp

Phát hiện 1.000 gói cà phê chồn làm từ… đậu nành, bắp

Chủ thuê bao di động đổ xô đi đăng ký thông tin cá nhân

Chủ thuê bao di động đổ xô đi đăng ký thông tin cá nhân