Gia Lai: Đầu tư vào nông nghiệp đúng trọng tâm, hiệu quả

(moitruongvaphapluat.vn) – Bên cạnh các ngành, lĩnh vực khác, ngành nông nghiệp Gia lai đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức từ các ảnh hưởng trên thế giới và các vấn đề nội tại. Cơ hội để hợp tác, liên kết đầu tư nông nghiệp công nghệ cao, gắn sản xuất, chế biến và xuất khẩu, phát triển du lịch nông nghiệp với các giải pháp phù hợp và kịp thời đáp ứng yêu cầu mới của thế giới và trong nước là hướng đi đúng, hiệu quả và đã trở thành vấn đề cấp thiết hiện nay.

Tiềm năng, cơ hội đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao

Tỉnh Gia Lai sau sáp nhập, có diện tích gần 21.600 km² với quy mô dân số trên 3,5 triệu người, toàn tỉnh có hơn 108 nghìn ha cà phê, trong đó, hơn 56.000 ha được sản xuất theo các tiêu chuẩn như 4C, Rainforest Alliance và hữu cơ; Chanh dây có khoảng 5.650 ha, đã xuất khẩu đến nhiều thị trường như Trung Quốc, EU, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc… Diện tích sầu riêng mặc dù mới phát triển nhưng đến nay đã có hơn 9.200 ha, sản lượng đạt gần 57.700 tấn/năm.         

Đến đầu năm 2026 Gia Lai đã có 790 trang trại chăn nuôi heo, bò và gia cầm, yến sào trong đó có gần 150 trang trại chăn nuôi qui mô lớn.    

Để đầu tư hiệu quả, tránh rủi ro cho doanh nghiệp và người dân, tỉnh Gia Lai đang định hướng phát triển vùng trồng nguyên liệu theo hướng gắn sản xuất với chế biến sâu và xuất khẩu đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế; tập trung xây dựng vùng sản xuất đạt chuẩn, cấp mã số vùng trồng; đồng thời, đẩy mạnh số hóa dữ liệu nhằm nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng.

Ngày 20/3 tại TPHCM, tỉnh Gia Lai gặp gỡ doanh nghiệp và nhà đầu tư, quảng bá tiềm năng cũng như kêu gọi đầu tư vào địa phương

Gia Lai đang được đánh giá là điểm đến hấp dẫn với các thế mạnh vượt trội về nông nghiệp công nghệ cao, lâm nghiệp và năng lượng. Việc tạo lợi thế kết nối giữa cao nguyên và duyên hải, đặc biệt trong các lĩnh vực chế biến và logistics đã thu hút nhiều doanh nghiệp đến lựa chọn đầu tư.

Với tiềm năng đó cùng với quyết tâm của lãnh đạo địa phương chỉ chưa đầy 1 năm sau khi sáp nhâp, toàn tỉnh đã thu hút 192 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 160.000 tỷ đồng, trong đó có 16 dự án FDI. Qua 2 hội nghị xúc tiến, Gia Lai đã trao và ký kết 131 dự án với tổng vốn hơn 350.700 tỷ đồng, số doanh nghiệp thành lập mới đạt 3.000 với 27.000 tỷ đồng vốn đăng ký. Tỉnh đã tổ chức xúc tiến thương mại với hơn 40 quốc gia, vùng, lãnh thổ; Công ty Vĩnh Hiệp đã vươn lên dẫn đầu về xuất khẩu cà phê ra thế giới, nông nghiệp Gia Lai xếp thứ 5 top đầu của cả nước. 

Đầu tư khoa học công nghệ, cơ hội và yêu cầu cấp thiết hiện nay

Theo các nhà phân tích kinh tế và thị trường, Việt Nam đã đứng vào top cường quốc xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới, đã vươn tới hơn 190 quốc gia và vùng lãnh thổ. Bằng nhiều cố gắng, Việt Nam đã đạt một số tiến bộ trong việc đặt ra những mục tiêu về nền nông nghiệp xanh, bền vững. Trong hơn 10 năm qua, Việt Nam đã thể hiện cam kết đáng kể trong việc thúc đẩy tăng trưởng bền vững hơn, tăng cường nỗ lực cả về thích ứng và giảm thiểu tác động của khí hậu đang biến đổi phức tạp.

Để đầu tư hiệu quả, việc lựa chọn ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất và chế biến là hướng đi đúng hiện nay. Đặc biệt, ứng dụng vào khâu bảo quản sau thu hoạch, chế biến sâu để nâng cao giá trị nông sản xuất khẩu.

Thực trạng ngành trồng trọt hiện nay ở nước ta sản xuất và xuất khẩu nguyên liệu chiếm trên 80%, phụ thuộc khá nhiều vào thời tiết, mùa vụ, chưa có sự tham gia nhiều của các tiến bộ khoa học kỹ thuật. Do chưa chế biến sâu nên các sản phẩm nông sản của nước ta bị giảm giá trị rất nhiều. Hàng hóa nông sản xuất khẩu ra nước ngoài chủ yếu xuất thô giá trị xuất khẩu thấp như cà phê, hồ tiêu, cao su, các loại trái cây như thanh long, sầu riêng, mắc ca, dưa hấu… giá không ổn định trong khi chi phí đầu tư tăng cao, hàng ngàn tấn hàng hóa nông sản ùn ứ ở các cửa khẩu gây nên thiệt thòi rất lớn cho nông dân, doanh nghiệp vận tải và các doanh nghiệp thu mua, xuất khẩu. Đây là điểm yếu của ngành nông nghiệp nước ta, do đó cơ hội và cũng là yêu cầu cấp thiết hiện nay của ngành là phải đầu tư ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, đặc biệt là khâu bảo quản sau thu hoạch và chế biến sâu. Thực tế cho thấy, việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến vào sản xuất nông nghiệp đem lại rất nhiều hiệu quả cho các sản phẩm nông sản. Nghiên cứu nền nông nghiệp ở Hàn Quốc cho thấy trang trại rau sạch của DN nước này sử dụng công nghệ bảo quản sau thu hoạch đối với trái cà chua, nhờ đó cà chua thu hoạch sẽ giữ được độ tươi lâu hơn. Nếu như trái cà chua không áp dụng công nghệ bảo quản chỉ giữ được độ tươi trong 7 ngày nhưng khi áp dụng công nghệ này, có thể giữ đến 20 ngày, sầu riêng Malai khi thu hoạch từ cánh đồng được đưa đến thị trường Trung Quốc không quá 2 ngày và giá luôn cao hơn, ổn định hơn Việt Nam.

Ông Lee Sang Shin – Tổng giám đốc Công ty Viko Energy; Ông Kim Jon Tae – Tổng giám đốc Công ty Cham Nong (Hàn Quốc) và Lãnh đạo Hiệp hội Trang trại Doanh nghiệp NNVN đã đến thăm, hợp tác đầu tư về nông nghiệp hữu cơ và chế biến vói HTX nông lâm nghiệp Xã Tân Bình (nay là xã Đak Đoa) tỉnh Gia Lai.

Từ thực tế này, Công ty CP Rau sạch Việt Nam, công ty cổ phần C.P Vinh Ca, Smart BiO, Công ty chế biến XNK Green Tropical và các doanh nghiệp mới thành lập đã và đang áp dụng một số các phương pháp bảo vệ cây trồng trong sản xuất như nhà lưới, công nghệ tưới tiên tiến, sản xuất phân bón hữu cơ theo mô hình nông nghiệp tuần hoàn… giúp cho các sản phẩm nông sản được bảo vệ tốt hơn mà không phải sử dụng các loại thuốc kích thích, thuốc bảo quản độc hại, đảm bảo chất lượng hàng hóa nông sản sạch và năng suất cao hơn hẳn so với sản xuất theo cách thông thường.

Việc ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật từ ứng dụng sinh học, kỹ thuật chăm sóc, chế biến, bảo quản sẽ giảm chi phí đầu tư, hạ giá thành hạn chế thiệt hại do thiên tai, biến đổi khí hậu và các nguyên nhân khách quan khác gây nên. Đây là mục tiêu mà các DN nông nghiệp, chủ trang trại, hộ nông dân đã và đang thực hiện hiệu quả.

Hợp tác ứng dụng khoa học công nghệ và liên kết sản xuất với thị trường.

Trong những năm qua, Bộ NN và Môi trường đã có nhiều giải pháp, cơ chế, chính sách để giúp các doanh nghiệp, địa phương ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào lĩnh vực này. Nhờ đó, nhiều DN trong nước đã triển khai mô hình hợp tác đầu tư khá mạnh vào công nghệ tiên tiến trong sản xuất, chế biến nông sản. Công ty CP Vinamit (Vinamit) Công ty chế biến XNK Green Tropical (Gia Lai) đã đầu tư công nghệ sấy thăng hoa để cho ra đời những sản phẩm đã qua chế biến như xoài, chuối, bơ, sầu riêng… giữ được hương vị, màu sắc tự nhiên, hạn chế tối đa thất thoát dinh dưỡng để phục vụ người tiêu dùng trong nước và  xuất khẩu. Theo chia sẻ của công ty Vĩnh Hiêp, Smart BiO, Công ty Cổ phần chế biến XNK Green Tropical, với những công nghệ chế biến tiên tiến, hiện đại mặc dù DN phải đầu tư khá tốn kém nhưng bù lại sản phẩm làm ra sẽ thu về giá trị gia tăng cao bởi đảm bảo được chất lượng và yêu cầu kỹ thuật, không bị thất thoát, giảm chất lượng sau thu hoạch. Những kết quả này cho thấy, các DN ngày càng nắm bắt được xu hướng phát triển ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp và thời đại “kinh tế số” đã đem lại hiệu quả rõ rệt.

Chuyển đổi từ “tư duy sản xuất nông nghiệp” sang “tư duy kinh tế nông nghiệp” là hướng đi đúng và cấp thiết hiện nay hướng tới những giá trị xanh, hiện đại, nông sản “sạch”, nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn gắn với phát triển công nghiệp chế biến sâu, thích ứng với biến đổi khí hậu, thị trường và kết nối bền vững với chuỗi giá trị nông sản toàn cầu. Hiện nay các Bộ, Ngành Trung ương và địa phương đang triển khai các giải pháp hướng đến một nền nông nghiệp đa giá trị, tiếp cận đa chiều với việc ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số trong sản xuất, cơ cấu lại và quy hoạch nông nghiệp dựa trên tiềm năng, lợi thế của từng vùng gắn nông nghiệp sinh thái với các loại hình du lịch để thu hút doanh nghiệp có tiềm lực về tài chính và công nghệ đầu tư vào lĩnh vực này.   

   Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn (đầu tiên từ phải sang) và PCT UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch thăm Trung tâm cứu hộ, bảo tồn và phát triển sinh vật VQG Kon Ka Kinh.            

Theo chia sẻ của nhiều DN, Hợp tác xã, chủ trang trại và các hộ nông dân không phải DN, HTX nào, chủ trang trại hay hộ nông dân nào cũng đủ tầm, đủ lực để đầu tư cho việc mua sắm các công nghệ tiên tiến. Vì vậy, các DN, HTX, chủ trang trại và người nông dân rất cần sự hợp tác, liên kết chiến lược từ người sản xuất đến đơn vị thu mua, chế biến, bảo quản, doanh nghiệp xuất khẩu, đồng thời kết hợp phát triển du lich sinh thái, nông nghiệp trải nghiệm “lên rừng xuống biển” từ “rừng xanh đến đại dương” sẽ là hướng đi đúng, hiệu quả của doanh nghiệp và người dân Gia Lai trong phát triển kinh tế xã hội và hội nhập quốc tế hiện nay.

                                                          Th.s Nguyễn Dũng

Phó Chủ tịch Hiệp Hội Trang trại và Doanh nghiệp Nông nghiệp Việt Nam, Trưởng cơ quan Đại diện Miền Trung- Tây Nguyên

Ảnh: Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Thái Đại Ngọc làm việc với Công ty cổ phần Phát triển Nông nghiệp công nghệ cao DHN Gia Lai (xã Ia Le).