Sắp xếp lại giang sơn để miền núi tiến kịp miền xuôi   

(moitruongvaphapluat.vn) – Năm 2025, đúng nửa thế kỷ xây dựng, phát triển và bảo vệ tổ quốc, đất nước ta bước vào cuộc cách mạng mới, sắp xếp lại giang sơn, tổ chức lại đơn vị hành chính và hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả đang nhận được sự quan tâm đặc biệt của toàn xã hội và sự vui mừng của các tỉnh Tây Nguyên, đưa đất nước ta phát triển“ đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”, “miền núi tiến kịp miền xuôi” như di nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh.       

Hợp nhất các tỉnh duyên hải Nam Trung bộ, vươn mình phát triển cùng đất nước       

Theo dòng lịch sử, cách đây 185 năm, nhiều bộ tộc Tây Nguyên đã gia nhập quân Tây Sơn, với cuộc hành quân thần tốc của Nguyễn Huệ “ Áo vải cờ đào” tiến công ra Bắc đánh tan quân Thanh xâm lược, lập nên chiến thắng lẫy lừng mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789. Vùng đất phía Tây đèo An Khê là căn cứ của lực lượng Tây Sơn. Lãnh đạo việc hậu cần của quân Tây Sơn Thượng đạo là người dân tộc Ba Nah ở An Khê-Gia Lai, vợ của Nguyễn Nhạc.

Cũng vùng đất Tây Nguyên này, mùa xuân năm 1975 với chiến dịch Buôn Ma Thuột lịch sử, mở màn cho cuộc tiến công thần tốc, giải phóng hoàn toàn Miền Nam thống nhất đất nước. Sau ngày giải phóng, Tây Nguyên gồm 3 tỉnh:  Đăk Lăk (hình thành từ các tỉnh Đăk Lăk, Phú Bổn và Quảng Đức), Gia Lai – Kon Tum ( Kon Tum sáp nhập với Gia Lai) và Lâm Đồng ( Lâm Đồng với Tuyên Đức). Ngày 21 tháng 8 năm 1991, tỉnh Kon Tum tái lập và đến ngày 26 tháng 11 năm 2003, tỉnh Đăk Lăk tách thành hai tỉnh là Đăk Lăk và Đăk Nông.

Sau những lần sáp nhập và tái lập trong 50 năm qua,  kinh tế xã hội tuy có phát triển nhưng chậm và thiếu bền vững, chưa tự cân đối được ngân sách, phụ thuộc vào sự chi viện của Trung ương, hạ tầng giao thông nghèo nàn, sản xuất nhỏ, manh mún và mang tính cục bộ. Việc sáp nhập tỉnh lần này sẽ dẫn tới sự thay đổi lớn trên “bảng xếp hạng” quy mô các tỉnh, thành cả nước so với hiện nay. Tỉnh mới Lâm Đồng sẽ trở thành địa phương rộng lớn nhất cả nước với tổng diện tích trên 24.200km², xếp thứ 2 là Gia Lai mới với diện tích hơn 21.500km². Đắk Lắk mới rộng thứ 3 với diện tích hơn 18.000km².

Lãnh đạo tỉnh Gia Lai, Hiệp hội Trang trại DN nông nghiệp Việt Nam cùng Chủ tịch Hội Doanh nghiệp tỉnh Nguyễn Thị Sen, Chủ tịch Hội Nữ doanh nhân Đặng Thị Mỹ Dung và Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Gia Lai Phan Thanh Thiên  đã tổ chức gặp mặt các doanh nghiệp ngay sau khi sáp nhập tỉnh (29/7/2025)

Các tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ có các trục giao thông thuận lợi gồm đường bộ, đường sắt, đường hàng không và đường biển, gần khu tam giác kinh tế trọng điểm miền Đông Nam Bộ; cửa ngõ của Tây Nguyên, của Đường Xuyên Á ra biển nối với đường hàng hải quốc tế với diện tích: 44,4 nghìn km², có cảng nước sâu Đà Nẵng, Quy Nhơn, Nha Trang, Dung Quất. Vịnh Vân Phong sẽ là cảng trung chuyển quốc tế lớn nhất tại Việt Nam. Cùng với đó, việc nâng cấp quốc lộ 1A, đường sắt Bắc – Nam, các cao tốc mới hỗ trợ cho quốc lộ 19, 24, 26 sẽ mở rộng không gian phát triển, kết nối với các tỉnh Đông Bắc Cam Pu Chia, Nam Lào và Đông Bắc Thái Lan.

Việc hợp nhất các tỉnh Tây Nguyên với các tỉnh Duyên Hải Nam Trung bộ lần nảy cũng có ý nghĩa như cuộc cách mạng “ thần tốc”  giải phóng Miền Nam cách đây đúng nửa thế kỷ, là dấu mốc lịch sử trọng đại của dân tộc “ sắp xếp lại giang sơn”, là cơ hội ngàn năm để tạo ra sự bức phá, phát triển mạnh mẽ, khắc phục tình trạng khép kín từ bao đời để kết nối thuận lợi, mở rộng không gian phát triển, kết hợp khai thác hợp lý tài nguyên rừng và biển, giao lưu hàng hóa trong nước và quốc tế, giảm chi phí logistics đem lại hiệu quả cao cho người dân và doanh nghiệp, bức phá, giải quyết các  trở ngại cố hữu, cục bộ trước đây; Thống nhất các giải pháp phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội có tính liên vùng, liên tỉnh, các vướng mắc lịch sử chưa khai thác hợp lý, bền vững như thủy điện, giao thông, tài nguyên rừng, … Khắc phục được tình trạng chậm trễ trong việc nâng cấp quốc lộ kéo dài nhiều năm không phát triển được. Minh chứng điều này có thể thấy cả nước có hàng ngàn km đường cao tốc, trong khi cả 5 tỉnh Tây Nguyên vẫn chưa có 1km đường cao tốc nào. Do đó, khi hợp nhất các tỉnh Tây Nguyên với các tỉnh duyên hải Nam Trung bộ thì các cao tốc sẽ được đầu tư sớm để hỗ trợ các quốc lộ 14,19, 26, 27 nối các cảng biển, giải bài toán  bức xúc về kinh tế logistics, một trở ngại lớn đang kìm hãm phát triển lâu nay.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đại diện chính quyền tỉnh Gia Lai nhấn nút chính thức khởi công dự án cao tốc Quy Nhơn – Pleiku (tổng chiều dài 125km đi qua 16 xã, phường với tốc độ thiết kế 100km/h, vốn đầu tư 43.734 tỷ đồng).

Với sự quan tâm đặc biệt của Trung ương Đảng, Chính phủ, tin chắc rằng đến năm 2030 đường cao tốc PleiKu – Qui Nhơn (cũ); Đăk Lắk – Phú Yên (cũ) ; Đắk Nông (cũ) – Lâm Đồng – Bình Thuận (cũ)… sẽ hiện hữu, là mơ uớc của người dân từ bao đời nay. Để thực hiện thành công, cuộc cách mạng nào cũng đều phải có trả giá, hy sinh. Với quan điểm giải quyết có lý, có tình, nhân văn, quan tâm đến đời sống của nhân dân, hạn chế đến mức thấp nhất sự xáo trộn tâm lý xã hội và cuộc sống của những người bị ảnh hưởng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã quán triệt rõ “Để đạt được các mục tiêu chiến lược, không chỉ đòi hỏi những nỗ lực phi thường, những cố gắng vượt bậc, mà còn không cho phép chúng ta chậm trễ, lơi lỏng, thiếu chính xác, thiếu đồng bộ, thiếu nhịp nhàng trên từng bước đi...” Tổng Bí thư chỉ đạo “ Từng cơ quan, đơn vị phải thực hiện tốt công tác chính trị tư tưởng và chế độ, chính sách đối với cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động bị ảnh hưởng do sắp xếp lại tổ chức, bộ máy; bảo đảm công bằng, công khai, khách quan, không để phát sinh phức tạp”.

Khai thác tiềm năng, xúc tiến đầu tư, thương mại đã và đang phát triển nhanh, hiệu quả

Nổi bậc nhất của Tây Nguyên là đã biết khai thác, sớm hình thành được vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của cả nước. Cà phê trở thành cây chủ lực với gần 610.000ha (chiếm 90% diện tích cả nước); cao su lớn thứ hai với hơn 250.000ha (chiếm 26%); hồ tiêu gần 80.000 ha (chiếm hơn 60%); điều 83.000 ha (chiếm 28%). Dù canh tác sau, sầu riêng đã nhanh chóng vươn lên dẫn đầu cả nước với diện tích trên 70.000 ha chiếm tới 43,1%; bơ chiếm trên 78% diện tích và trên 80% sản lượng; chanh dây chiếm trên 70% diện tích trở thành thủ phủ của cả nước; sâm Ngọc Linh “ báu vật của người Việt” cùng các loại sâm dây, nấm linh chi đỏ,  hoa hòe, đinh lăng… đã và đang hình thành các vùng dược liệu tập trung… Đặc biệt, khu vực Đăk Nông (cũ), Gia Lai, Đắk Lắk có số giờ nắng rất cao 5.1 – 5.3 giờ/ngày, là tiềm năng rất lớn của năng lượng tái tạo, đã và đang đầu tư phát triển mạnh, tạo nên những đột phá chiến lược, sức bật mới trong toàn vùng.

Sản xuất nông lâm nghiệp của Gia Lai trước khi sáp nhập tỉnh đã ngoạn mục vươn lên xếp thứ 5 cả nước, với hơn 255.670 ha cây trồng sản xuất theo tiêu chuẩn xuất khẩu sang thị trường các nước: Trung Quốc, Úc, Nhật Bản, Hàn Quốc, New Zealand, Mỹ … và đã xúc tiến thương mại với hơn 40 quốc gia, vùng, lãnh thổ; Công ty Vĩnh Hiệp đã vươn lên dẫn đầu cả nước về xuất khẩu cà phê ra  thế giới.   

Điều đáng mừng là tỉnh Gia Lai, sau 3 tháng sáp nhập đã thu hút mới 26 dự án với tổng vốn đăng ký là 22.146,58 tỷ đồng. Định hướng chiến lược cho giai đoạn mới, tỉnh tập trung đầu tư cho đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và nâng cao năng suất lao động nhằm tạo bứt phá về năng lực cạnh tranh với mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ – logistics, du lịch và công nghệ số của khu vực; trong đó đặc biệt chú trọng phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu số và công nghiệp bán dẫn.     

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng cùng lãnh đạo Hiệp hội Trang trại Doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam gặp mặt các doanh nghiệp bàn về thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản tại Tp Hồ Chí Minh (12/8/2025)

Năm 2025 đã khép lại cùng với những sự kiện lịch sử trọng đại của dân tộc, bước sang năm mới 2026 với sự chỉ đạo sâu sát của Tổng bí thư và Trung ương Đảng, Chính phủ, tin chắc rằng cả nước nói chung, Gia Lai nói riêng sẽ thực hiện thành công mục tiêu của cuộc cách mạng mới, “sắp xếp lại giang sơn” cùng với “ 4 trụ cột” để phát triển nhanh, bền vững góp phần xây dựng đất nước  “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” “Miền núi tiến kịp miền xuôi” như di nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới phát triển hùng cường, thịnh vượng.

                         Nguyễn Dũng/ Đào Tấn

                ( Văn phòng Miền Trung Tây Nguyên)

Ảnh: Tổng Bí thư Tô Lâm về thăm, làm việc với lãnh đạo 2 tỉnh Gia Lai và Bình Định trước ngày sáp nhập ( 2/6/2025) (Nguồn Internet)